ความรู้พื้นฐานในการจัดเตรียม

การเตรียมผู้ป่วย

ก่อนจะทำการเคลื่อนย้ายผู้ป่วย ควรมีการเตรียมความพร้อมให้แก่ผู้ป่วยทุกครั้ง สิ่งที่ต้องสำรวจตรวจดูและจัดการให้เรียบร้อย ได้แก่

1. เสื้อผ้าของผู้ป่วย
ควรดูว่าเสื้อผ้าของผู้ป่วยติดกระดุมหรือผูกเชือกเรียบร้อยหรือไม่ และตรวจดูว่ามีการเปรอะเปื้อนปัสสาวะอุจจาระหรือไม่ เพราะผู้ป่วยบางรายขับถ่ายโดยไม่รู้ตัว

2. สายรัดเอว
ผู้ป่วยควรมีสายรัดเอวที่เป็นผ้าหรือเข็มขัดคาดที่เอวของผู้ป่วยทุกครั้ง เพื่อใช้สำหรับให้ผู้ปฏิบัติจับยกตัวผู้ป่วยขณะเคลื่อนย้าย

3. สายปัสสาวะและถุงปัสสาวะ
ผู้ป่วยอัมพาตส่วนใหญ่มีปัญหาการควบคุมการกลั้นปัสสาวะไม่ได้ จึงต้องใส่สายสวนปัสสาวะไว้ และน้ำปัสสาวะจะไหลไปเก็บไว้ในถุงใส่ปัสสาวะที่สามารถเปิดถ่ายเททิ้งได้ ผู้ปฏิบัติควรดูว่า ถุงปัสสาวะได้ปิดเรียบร้อยหรือไม่ หากมีน้ำปัสสาวะในถุงมาก ควรเททิ้งเสียก่อน และต้องจัดวางสายปัสสาวะไม่ให้พันขาของผู้ป่วยขณะเคลื่อนย้าย

4. สายน้ำเกลือ
ผู้ป่วยที่ให้น้ำเกลืออยู่ หากต้องเคลื่อนย้ายผู้ป่วยไปที่อื่นพร้อมขวดน้ำเกลือ ต้องระวังอย่าทำให้สายน้ำเกลือหลุด บางครั้งพยาบาลอาจจะถอดสายน้ำเกลือออกชั่วคราวได้ โดยไม่จำเป็นต้องนำขวดน้ำเกลือติดไปด้วย

การเตรียมตัวของผู้ปฏิบัติ

ผู้ปฏิบัติควรใส่เสื้อผ้าที่กระชับ ไม่รุ่มร่าม ถ้าผู้ปฏิบัติเป็นผู้หญิงควรใส่กางเกง ไม่ควรใส่รองเท้าส้นสูง ควรเป็นรองเท้าผ้าใบ ความสูงของผู้ปฏิบัติไม่ควรต่ำกว่า 150 เซนติเมตร ผู้ปฏิบัติควรมีสุขภาพที่แข็งแรง ไม่มีโรคหัวใจ ไม่เป็นโรคติดต่อร้ายแรง และไม่เป็นผู้สูงอายุ

การเตรียมสถานที่

สถานที่นอนพักรักษาของผู้ป่วยจะต้องจัดเตรียมไว้ให้สะดวกในการปฏิบัติ เตียงผู้ป่วยต้องจัดให้มีที่ว่างสองข้างของเตียงไม่ต่ำกว่า 80 เซนติเมตร จึงเพียงพอสำหรับการปฏิบัติงาน และสามารถนำรถเข็นนั่งเข้าออกข้างเตียงผู้ป่วยได้อย่างสะดวก หากมีสิ่งของวางกีดขวางอยู่ เช่น เก้าอี้ เสาแขวนขวดน้ำเกลือ อุปกรณ์เครื่องมือเครื่องใช้ต่างๆ เป็นต้น ต้องย้ายออกให้มีที่วางพอสำหรับทำการเคลื่อนย้ายผู้ป่วย
ห้องสุขาเป็นสถานที่อีกแห่งหนึ่งที่ผู้ป่วยจำเป็นต้องใช้ทุกวัน จึงควรมีการออกแบบให้มีความสะดวกในการใช้ ประตูห้องต้องกว้างประมาณ 80 เซนติเมตร รถเข็นนั่งจึงจะผ่านเข้าออกได้ เครื่องสุขภัณฑ์ควรเป็นแบบชักโครก สองข้างของชักโครกต้องติดตั้งราวเหล็กหรือราวสเตนเลสไว้ให้แข็งแรง เพื่อให้ผู้ป่วยจับขณะที่จะลุกขึ้นยืนหรือนั่งลง พื้นที่ในห้องต้องมีที่กว้างพอสำหรับรถเข็นนั่ง และที่สำหรับปฏิบัติการเคลื่อนย้ายผู้ป่วยออกจากรถเข็นนั่งไปนั่งบนชักโครก ส่วนในห้องอาบน้ำต้องจัดเตรียมเก้าอี้แบบมีพนักพิงและมีที่วางแขนไว้ให้ผู้ป่วยนั่งอาบน้ำ หรืออาจจะนั่งอาบน้ำในรถเข็นแบบสเตนเลสทั้งคันก็ได้

การซักซ้อมความเข้าใจและความพร้อมเพรียง

ก่อนทำการเคลื่อนย้ายผู้ป่วย การซักซ้อมความเข้าใจในรูปแบบและวิธีการเคลื่อนย้ายระหว่างผู้ปฏิบัติกับผู้ป่วยเป็นสิ่งจำเป็น เพื่อการปฏิบัติจะได้ไม่สะดุดหยุดชะงัก และสอดคล้องเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน ผู้ปฏิบัติเป็นผู้ให้สัญญาณเริ่มยกและเคลื่อนย้ายโดยการนับ 1..2..3 ก็ได้

การประเมินความสามารถในการเคลื่อนไหวของผู้ป่วย
ก่อนที่ผู้ปฏิบัติจะทำการเคลื่อนย้ายผู้ป่วย ควรจะต้องทราบว่าผู้ป่วยมีความสามารถในการช่วย
เหลือตัวเองได้มากน้อยเพียงใด เพราะผู้ป่วยอัมพาตเมื่อได้รับการรักษาทางกายภาพบำบัดไประยะเวลาหนึ่งแล้ว จะมีความสามารถในการช่วยเหลือตัวเองได้ระดับหนึ่ง ดังนั้นผู้ปฏิบัติจึงควรประเมินความ
สามารถในการเคลื่อนไหวของผู้ป่วยอย่างคร่าวๆ เพื่อทราบถึงความสามารถของกำลังแขน มือ ขาและการทรงตัว ซึ่งนำมาประกอบการพิจารณาเลือกวิธีการเคลื่อนย้ายได้อย่างเหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย

วิธีการประเมิน ทำได้ดังนี้

1. ให้ผู้ป่วยยกแขนและขาทั้งสองข้างให้ดู ให้กำมือแบมือให้ดู ก็พอจะทราบว่าผู้ป่วยเป็นอัมพาตซีกขวาหรือซีกซ้าย
2. ให้ผู้ป่วยลุกขึ้นนั่ง บางรายอาจลุกขึ้นนั่งได้โดยง่าย บางรายอาจต้องการความช่วยเหลือบ้าง บางรายอาจยังลุกขึ้นนั่งไม่ได้เลย
3. ให้ผู้ป่วยนั่งอยู่บนเตียงโดยไม่พิง สังเกตดูว่าผู้ป่วยนั่งทรงตัวได้ดีมากน้อยเพียงใด บางรายนั่งได้อย่างมั่นคง บางรายนั่งได้แต่ต้องใช้มือจับขอบเตียงไว้ บางรายนั่งไม่อยู่เลยแม้จะใช้มือช่วยจับยึดก็ตาม

วิธีปฏิบัติทั้งสามข้อนี้ ช่วยให้ผู้ปฏิบัติทราบถึงความสามารถในการเคลื่อนไหวของผู้ป่วยได้พอ
สมควร แต่มีผู้ป่วยอัมพาตบางรายไม่สามารถสื่อสารหรือเข้าใจคำพูดของผู้ปฏิบัติได้ เพราะมีความผิดปกติทางการพูด การรับรู้และความเข้าใจ ซึ่งเป็นอุปสรรคในการสื่อความหมายกับผู้ป่วย ดังนั้นผู้ปฏิบัติควรสอบถามถึงความสามารถในการเคลื่อนไหวของผู้ป่วย จากพยาบาลหรือญาติที่ดูแลผู้ป่วยก็ได้

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: